Jeolojik Zaman Tablosu & Dünya Tarihi
Yerkürenin 4.6 milyar yıllık jeolojik kronolojisi; Kaledoniyen, Hersiniyen ve Alp orojenezleri, Zonguldak taş kömürü havzası ve Kuaterner'de boğazların açılması.
İç Kuvvetler & Tektonizma Laboratuvarı
Yerkabuğunun dinamik evrimi, mantodaki konveksiyonel akıntılar, kıvrılma-kırılma dağ oluşumu ve fay tiplerinin etkileşimli simülasyonları.
Kıvrılma vs. Kırılma Dağ Oluşumu (Orojenez)
Antiklinal-Senklinal ile Horst-Graben Mekaniği
Yanal basınç uygulandığında esnek tortul tabakaların kıvrılarak Toroslar/Kuzey Anadolu Dağları gibi antiklinal-senklinal; sert kütlelerin ise kırılarak Ege Bölgesi gibi horst-graben oluşturma süreçleri.
Fay Türleri & Deprem Dalgalarının Yayılımı
Normal, Ters ve Doğrultu Atımlı Fay Mekaniği
Tavan ve taban bloklarının hareket yönüne göre Normal Fay, Ters/Bindirme Fayı ve Kuzey Anadolu Fayı (KAF) gibi Yanal Atımlı fayların kırılma anı ve sismik P/S dalgalarının yayılımı.
Volkanizma ve Plütonik Derinlik Şekilleri
Magmanın Yükselişi, Batolit, Lakolit, Sill, Dayk ve Yüzey Şekilleri
Magmanın yerkabuğu içine sokularak soğumasıyla oluşan derinlik volkanizması şekilleri ile yüzeye çıkarak oluşturduğu krater, kaldera ve maar patlama çukurları.
Levha Sınırları & Kıtasal Sürüklenme (Wegener)
Uzaklaşan, Yaklaşan ve Yanal Kayma Yapan Levha Kenarları
Pangea süper kıtasından günümüze levhaların okyanus tabanı yayılmasıyla ayrılması, dalma-batma zonlarında ada yayları ve hendeklerin oluşması.
Fluvyal (Akarsu) Topografyası & Menderes Çarkı
Akarsuyun hidrolojik enerjisiyle araziyi şekillendirmesi; vadilerin derinleşmesi, mendereslerin kıvrılması ve delta ovalarının denizi doldurma süreçleri.
Menderes Oluşumu: Çarpak, Yığınak ve Kopuk Menderes
Yatak Eğimi Azalan Akarsularda Salınım ve Boyun Kopması (Oxbow Lake)
Eğimi azalan akarsuyun yanal aşındırmayla kıvrımlar çizmesi, dış bükeyde aşınma (çarpak), iç bükeyde birikme (yığınak) ve şiddetli taşkında boyun kısmının koparak hilal gölü oluşturması.
Akarsu Vadi Morfolojisi: Çentik, Kanyon, Boğaz ve Tabanlı Vadi
Derine Aşındırmadan Yana Aşındırmaya Vadi Profillerinin Evrimi, Seki ve Denge Profili
Yatak eğimi yüksek genç akarsularda V profilli Çentik vadi, farklı dirençteki yatay tortul ve karstik tabakalarda basamaklı Kanyon vadi, sıradağları enine yaran Boğaz (Yarma) vadi, farklı kayaç direncine bağlı Asimetrik vadi ve olgunluk evresinde Geniş (Alüvyal) Tabanlı vadilerin 3B enine kesit ve evrim simülatörü.
Çağlayan, Çavlan ve Dev Kazanı Dinamiği
Farklı Dirençteki Tabakalarda Düşey Aşındırma ve Su Girdapları
Akarsu yatağındaki sert kayaç tabakasını aşan suların dik bir basamaktan düşmesi (çağlayan/şelale) ve düştüğü yerde girdaplarla derin oyuklar açması (dev kazanı).
Seki (Taraça) & Kıyı Delta Ovalarının Evrimi
Hem Aşınım Hem Birikim Süreçleri ve Akarsu Ağzında Alüvyon Yığılması
Epirojenezle yükselen arazide akarsuyun yatağını yeniden derine kazmasıyla oluşan basamaklı Sekiler (taraça) ile denizde gelgitin zayıf olduğu kıyılarda oluşan üçgen Delta ovaları.
Klimatoloji & Dinamik Atmosfer Olayları
Atmosfer termodinamiği; adyabatik sıcaklık değişimleri, hava kütlelerinin dağ yamaçlarındaki hareketi ve yağış modelleri.
İklim Değişikliği & Çevre Laboratuvarı
80 Yıllık Sıcaklık Anomalisi (1940-2024), WHO Hava Kalitesi & Kıyı Dalga Dinamiği
1940'tan günümüze 80 yıllık geçmiş meteoroloji verileriyle küresel ısınma anomalisi, 10 yıllık hareketli ortalama, WHO standartlarında PM2.5 hava kalitesi ve kıyı dalga enerjisi sediment taşınımı simülasyonu.
Fön (Foehn) Rüzgârı ve Yamaç Termodinamiği
Dağı Aşan Havanın 100 Metrede 1°C Adyabatik Isınması ve Kurutucu Etkisi
Denizden gelen nemli havanın rüzgâr yönündeki yamaçta her 200m'de 1°C soğuyarak yağış bırakması; zirveyi aşıp diğer yamaçtan aşağı inerken kuru adyabatik olarak her 100m'de 1°C hızla ısınması ve havayı kurutması.
Oluşumlarına Göre Yağış Tipleri (Yamaç, Yükselim, Cephe)
Orografik, Konveksiyonel ve Frontal Yağış Mekanizmalarının Karşılaştırılması
Havanın soğuma şekline göre: 1) Dağa çarparak yükselen Orografik (Karadeniz/Toroslar), 2) Isınarak dikey yükselen Konveksiyonel / Kırkikindi (İç Anadolu), 3) Sıcak ve soğuk havanın çarpışma hattında oluşan Cephesel (Akdeniz).
Sıcaklık İnversiyonu (Terselmesi) ve Hava Kirliliği
Kış Gecelerinde Vadi Tabanlarında Biriken Soğuk Hava ve Sis Tuzağı
Normalde yükseklere çıkıldıkça sıcaklık düşerken, rüzgârsız ve açık kış gecelerinde yeryüzünün ışıma ile aşırı soğuması sonucu vadi tabanındaki havanın üst katmandan daha soğuk hale gelmesi ve duman/sisin hapsolması.
Küresel Basınç Kuşakları ve Sürekli Rüzgârlar
Termik ve Dinamik Basınç Merkezleri, Alizeler, Batı ve Kutup Rüzgârları
Ekvator (Termik Alçak), 30° Enlemleri (Dinamik Yüksek), 60° Enlemleri (Dinamik Alçak) ve Kutuplar (Termik Yüksek) arasında esen Alizeler, Batı Rüzgârları ve Kutup Rüzgârlarının Coriolis sapmasıyla yönlenmesi.
Karstik Süreçler & Obruk Çökme Mekaniği
Kolay eriyebilen kayaçların (kalker, jips, kaya tuzu) kimyasal aşınım ve birikim morfolojisi; yeraltı su tablası düşüşüyle tetiklenen ani obruk çökmeleri.
Obruk Oluşumu ve Yeraltı Suyu Çökme Simülatörü
Konya Kapalı Havzası Modeli: Aşırı Pompalama, Boşalan Kavernler ve Tavan Çökmesi
Kalkerli tabakaların yeraltı suyu ile kimyasal olarak çözünmesi sonucu oluşan dev mağaraların, aşırı tarımsal sulama nedeniyle su seviyesi düştüğünde tavan basıncını taşıyamayıp aniden çökerek silindirik çukurlar oluşturması.
Karstik Aşınım Hiyerarşisi: Lapya → Dolin → Uvala → Polye
Mikro Oluklardan Kilometrelerce Genişlikteki Gölova (Polye) Tabanlarına
Yağmur sularının kireçtaşını eriterek açtığı santimetrelik oluklar olan Lapyaların genişleyerek Dolinlere, dolinlerin birleşerek Uvalalara ve nihayetinde Elmalı, Muğla, Kestel gibi dev Tektonik-Karstik Polyelere dönüşümü.
Karstik Birikim: Mağara, Sarkıt, Dikit, Sütun ve Pamukkale Travertenleri
Kalsiyum Bikarbonatlı Suların Karbondioksitini Kaybederek Kalsiyum Karbonat Çökeltmesi
Karstik mağara tavanlarından damlayan sulardaki kirecin çökmesiyle tavanda sarkıt, tabanda dikit, birleştiğinde sütun; fay kaynaklarından çıkan sıcak kireçli suların yamaçta basamaklar halinde tortulanmasıyla travertenlerin oluşumu.
Kıyı, Buzul ve Rüzgâr Morfolojisi
Dalga enerjisi, buzulların aşındırma gücü ve rüzgârın kurak sahalarda taşıdığı kumullarla yeryüzünde yarattığı özgün topoğrafik şekiller.
Dalga Aşınımı: Falez (Yalıyar) Gerilemesi ve Aşınım Düzlüğü
Dalga Çarpmasıyla Tabanın Oyulması, Üst Bloğun Çökmesi ve Kıyı Çizgisinin Geri Çekilmesi
Dağların kıyıya paralel ve dik uzandığı kıyılarda (Doğu Karadeniz, Antalya falezleri) dalgaların kayaç tabanında çentik (oyuk) açması, destekten yoksun kalan üst bloğun yerçekimiyle denize devrilmesi ve falezin gerilemesi.
Kıyı Birikimi: Tombolo (Saplı Ada) ve Lagün (Deniz Kulağı)
Kıyı Oklarının Açık Denizdeki Adayı Karaya Bağlaması ve Koy Ağızlarını Kapatması
Kıyı akıntıları ve dalgaların taşıdığı kumların bir adayı karaya bağlamasıyla oluşan Tombolo (Kapıdağ Yarımadası, Sinop İnceburun) ile bir koyun önünü kapatarak göl haline getirmesiyle oluşan Lagün (Büyükçekmece, Terkos).
Buzul Morfolojisi: Sirk Buzulu, U Vadi, Hörgüç Kaya ve Moren
Buzul Kütlesinin Ağırlığıyla Vadiyi Derinleştirmesi ve Moren Tepeleri Yığması
Kalıcı kar sınırının üstünde dağ doruklarında oluşan sirk çanakları, buzulun yavaşça akarken vadi tabanını düzleştirip dik yamaçlı U-Vadiye dönüştürmesi ve taşıdığı moren taşlarını yığması.
Kurak Bölge Rüzgâr Morfolojisi: Barkan ve Mantar Kaya
Rüzgârın Havalandırdığı Kum Taneleriyle Aşındırma (Korozyon) ve Hilal Şekilli Kumullar
Kurak ve bitki örtüsünden yoksun çöl ve yarı kurak alanlarda rüzgârın yerden ilk 1-2 metredeki kumları fırlatarak kaya altını oyması (Mantar Kaya/Şeytan Masası) ile rüzgâr yönünde hareket eden hilal kumulları (Barkan).